काठमाडौँ : निर्वाचनका समयमा तीन दिन बिदा दिन निर्वाचन आयोगले सरकारलाई सिफारिस गरेको छ । निर्वाचनको तयारी, मतदाता परिचयपत्र वितरण, मतदान केन्द्र व्यवस्थापन तथा सुरक्षासम्बन्धी कामलाई प्रभावकारी बनाउन फागुन २० देखि २२ गतेसम्म तीन दिन सार्वजनिक बिदा दिन सरकारलाई सिफारिस गरेको छ। आयोगका पदाधिकारीहरूले गृह, शिक्षा तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयसँग समन्वय गर्दै मतदान कार्यलाई सहज, व्यवस्थित र शान्तिपूर्ण बनाउन बिदा आवश्यक रहेको निष्कर्ष निकालेका हुन्। ‘निर्वाचनमा मतदाताको उत्साहजनक सहभागिता बढाउने उद्देश्यले आयोगले बिदा सिफारिस गरेको हो ।
आयोगका अनुसार मतदान केन्द्रमा खटिने कर्मचारी, सुरक्षाकर्मी र स्वयंसेवकलाई समयमै परिचालन गर्न, मतपेटिका तथा मतदान सामग्री ढुवानी गर्न र दुर्गम क्षेत्रका मतदान केन्द्रसम्म आवश्यक पूर्वाधार पुर्याउन पर्याप्त समय आवश्यक पर्ने भएकाले तीन दिनको बिदा उपयोगी हुने ठहर गरिएको हो। विशेषगरी दुर्गम पहाडी र हिमाली जिल्लामा मौसम, यातायात र सञ्चारका कारण चुनौती हुने भएकाले पूर्वतयारीका लागि अतिरिक्त समय अपरिहार्य देखिएको आयोगको भनाइ छ।
यसअघि पनि राष्ट्रिय महत्वका निर्वाचनका क्रममा मतदानअगाडि र मतदानका दिन सार्वजनिक बिदा दिने अभ्यास रहँदै आएको छ। आयोगले बिदा दिएर निजी तथा सरकारी क्षेत्रका कर्मचारीलाई मतदानमा सहभागी हुन प्रोत्साहन मिल्ने र मतदाता सहभागिता दर बढ्ने अपेक्षा गरेको छ। “मतदान लोकतन्त्रको आधारस्तम्भ हो, नागरिकको सक्रिय सहभागिता सुनिश्चित गर्न वातावरण बनाउनु राज्यको दायित्व हो,” आयोगका एक पदाधिकारीले बताएका छन्।
सरकारले आयोगको सिफारिसबारे आन्तरिक छलफल सुरु गरेको जनाइएको छ। मन्त्रिपरिषद्को बैठकले औपचारिक निर्णय गरेपछि मात्र बिदासम्बन्धी अन्तिम निर्णय सार्वजनिक हुनेछ। यद्यपि शिक्षा संस्थान, बैंक तथा वित्तीय संस्था र अत्यावश्यक सेवामा पर्ने निकायहरूमा भने आंशिक रूपमा सेवा सञ्चालन गर्ने विषयमा छुट्टै व्यवस्था हुन सक्ने संकेत गरिएको छ।
राजनीतिक दलहरूले आयोगको सिफारिसलाई सकारात्मक रूपमा लिँदै निर्वाचनलाई निष्पक्ष, भयरहित र विश्वसनीय बनाउन सबै पक्षले सहयोग गर्नुपर्ने बताएका छन्। नागरिक समाज र विभिन्न पेशागत संघ–संस्थाले पनि मतदाता सहभागिता बढाउन र निर्वाचनलाई उत्सवका रूपमा सम्पन्न गर्न बिदा उपयोगी हुने धारणा व्यक्त गरेका छन्।
निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै सुरक्षा निकायले सुरक्षा रणनीति तयार गरिसकेका छन् भने आयोगले मतदान केन्द्रको अन्तिम सूची, मतपत्र छपाइ र निर्वाचन सामग्री व्यवस्थापन कार्यलाई तीव्रता दिएको छ। आयोगका अनुसार आवश्यक तयारी समयमै सम्पन्न गरी तोकिएको मितिमै निर्वाचन सम्पन्न गर्ने लक्ष्य रहेको छ।
