काठमाडौँ :संघीय निर्वाचनको परिणाम सार्वजनिक भएसँगै देशको राजनीतिक वृत्तमा प्रधानमन्त्रीको दौडबारे बहस चुलिएको छ। संसद्को अंकगणित, गठबन्धनको समीकरण र दलभित्रको शक्ति–सन्तुलनका आधारमा चार प्रमुख अनुहार—Pushpa Kamal Dahal (प्रचण्ड), Balen Shah (बालेन), Gagan Thapa (गगन) र KP Sharma Oli (केपी)—को आकाङ्क्षा र रणनीतिले राष्ट्रिय राजनीति तातिएको छ।
माओवादी केन्द्रको नेतृत्व गर्दै आएका प्रचण्डले विगतमा गठबन्धनको ‘किङमेकर’ भूमिका निर्वाह गरेका थिए। यसपटक पनि उनी साना–मझौला दलसँगको समन्वयमार्फत निर्णायक शक्ति बन्ने प्रयासमा छन्। संसद्मा स्पष्ट बहुमत कसैको नआएमा प्रचण्डको वार्ताकौशल र शक्ति सन्तुलनको राजनीतिले सरकार गठनको ढोका खोल्न सक्ने आकलन छ। काठमाडौं महानगरको कार्यशैलीबाट राष्ट्रिय पहिचान बनाएका बालेन स्वतन्त्र र नयाँ पुस्ताको प्रतिनिधि अनुहारका रूपमा प्रस्तुत भइरहेका छन्। दलगत अंकगणितभन्दा बाहिरको जनसमर्थन र सुशासनको एजेन्डालाई टेकेर उनले वैकल्पिक नेतृत्वको दाबी अघि सारेका छन्। यद्यपि संसदीय अंकगणितमा स्वतन्त्र शक्तिको प्रभाव कति पर्छ भन्ने प्रश्न भने खुलै छ।
नेपाली कांग्रेसभित्र उदाउँदो नेतृत्वका रूपमा गगनले पार्टीभित्र सुधार र पुस्तान्तरणको मुद्दा उठाउँदै आएका छन्। संसदीय दलमा समर्थन जुटाउन सफल भएमा उनी गठबन्धनको सहमतिमै प्रधानमन्त्री बन्न सक्ने सम्भावना देखिन्छ। कांग्रेसको आन्तरिक एकता र गठबन्धन साझेदारसँगको समझदारी उनको प्रमुख चुनौती हुनेछ।
पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली अनुभव, संगठन र संसदीय अंकगणितमा बलियो पकड भएका नेता मानिन्छन्। एमालेको सिट संख्या निर्णायक भएमा उनी पुनः प्रधानमन्त्री बन्ने दाउमा छन्। स्थिर सरकार र विकासको निरन्तरताको एजेन्डा उनको प्रमुख नाराका रूपमा देखिएको छ। अन्ततः प्रधानमन्त्री को बन्छ भन्ने कुरा सिट संख्याभन्दा पनि दलहरूबीचको विश्वास, नीतिगत सहमति र शक्ति बाँडफाँटको सहमतिमा निर्भर हुनेछ। आगामी दिनमा हुने वार्ता, संसदीय दलको बैठक र गठबन्धन निर्माणका प्रयासले नै देशको नेतृत्व कसको हातमा पुग्छ भन्ने तय गर्नेछ। राजनीति अहिले सम्भावनाको मोडमा उभिएको छ।
