निर्वाचन प्रक्रिया निष्पक्ष, पारदर्शी र विश्वसनीय बनाउन निर्वाचनमा खटिने कर्मचारीहरूले कडाइका साथ आचरण पालना गर्नुपर्छ। निर्वाचन आयोग नेपाल ले तोकेका नियम तथा प्रचलित कानुनअनुसार निम्न आचरणहरू अनिवार्य मानिन्छन्:
१. राजनीतिक निष्पक्षता
-
कुनै पनि राजनीतिक दल, उम्मेदवार वा समूहप्रति पक्षपात नगर्ने।
-
चुनावी प्रचार–प्रसार, सभा, नाराबाजी वा सामाजिक सञ्जालमार्फत समर्थन/विरोध नगर्ने।
-
मतदानस्थल वा ड्युटी अवधिभर राजनीतिक चिन्ह, झण्डा वा प्रतीक प्रयोग नगर्ने।
२. गोपनीयता कायम गर्ने
-
मतदाताको विवरण, मतपत्र, परिणामसम्बन्धी संवेदनशील सूचना गोप्य राख्ने।
-
मतगणना वा अन्य प्रक्रियामा प्राप्त जानकारी अनधिकृत व्यक्तिलाई नदिने।
३. कानुन र निर्देशिकाको पालना
-
निर्वाचनसम्बन्धी ऐन, नियमावली र आयोगको निर्देशन पूर्ण रूपमा पालना गर्ने।
-
समयमै उपस्थित भई तोकिएको जिम्मेवारी इमान्दारीपूर्वक पूरा गर्ने।
४. समान व्यवहार
-
सबै मतदातासँग समान र सम्मानजनक व्यवहार गर्ने।
-
जात, धर्म, लिंग, भाषा, क्षेत्र वा विचारका आधारमा भेदभाव नगर्ने।
५. अनुशासन र मर्यादा
-
ड्युटी समयमा मदिरा सेवन, अनुचित गतिविधि वा विवादमा संलग्न नहुने।
-
परिचयपत्र अनिवार्य रूपमा लगाउने र शिष्ट पोशाकमा उपस्थित हुने।
६. पारदर्शिता र जवाफदेहिता
-
मतदान र मतगणनाको प्रत्येक चरण पारदर्शी रूपमा सम्पन्न गर्ने।
-
कुनै त्रुटि वा समस्या देखिए तुरुन्तै माथिल्लो निकायलाई जानकारी गराउने।
७. घूस तथा प्रलोभन अस्वीकार
-
कुनै पनि प्रकारको उपहार, दबाब, आर्थिक प्रलोभन वा प्रभाव स्वीकार नगर्ने।
-
निर्वाचनलाई प्रभावित पार्ने गतिविधिबाट टाढा रहने।
निर्वाचनमा खटिने कर्मचारीहरू लोकतान्त्रिक अभ्यासका प्रमुख संरक्षक हुन्। उनीहरूको इमान्दार, निष्पक्ष र अनुशासित भूमिका नै स्वच्छ निर्वाचनको आधार हो। आचरण संहिताको पूर्ण पालना भएमा मात्र जनताको मतको सम्मान र लोकतन्त्रको विश्वसनीयता कायम रहन्छ।
