काठमाडौं । मनसुन बाहिरिएपछि देशका अधिकांश स्थानमा मौसम सफा हुँदै गएको अवस्थामा आगामी बुधवारदेखि फेरि मौसममा परिवर्तन आउने भएको छ। बंगालको खाडीमा विकसित भइरहेको न्यून चापीय प्रणालीका कारण नेपालका विभिन्न भागमा वर्षा तथा हिमाली क्षेत्रमा हिमपातको सम्भावना देखिएको मौसमविद्हरूले बताएका छन्।
जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार बंगालको खाडीको पूर्वमध्य तथा आसपासको दक्षिणपूर्वी क्षेत्रमा विकसित न्यून चापीय प्रणाली क्रमशः शक्तिशाली बन्दै गएको छ। उक्त प्रणाली भारतको आन्ध्र प्रदेश तथा ओडिशा आसपासको तटीय क्षेत्रतर्फ अघि बढ्ने क्रममा नेपालमा समेत प्रभाव पार्न सक्ने अनुमान गरिएको छ। यसले बंगालको खाडीबाट जलवाष्पयुक्त हावा नेपालतर्फ ल्याउँदा वर्षा गराउने सम्भावना रहेको छ।
मौसम पूर्वानुमानअनुसार बुधवारदेखि देशका विभिन्न स्थानमा बादल लाग्ने र केही क्षेत्रमा हल्कादेखि मध्यम वर्षा हुन सक्नेछ। उच्च हिमाली क्षेत्रमा हिमपातको सम्भावना पनि रहेको छ। बिहीवारदेखि मौसमी प्रणालीको प्रभाव थप बढ्दै जाने र बिहीवार रातिदेखि शनिवारसम्म देशका धेरैजसो क्षेत्रमा वर्षा हुने सम्भावना रहेको छ। विशेषगरी कोशी, मधेश, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका विभिन्न स्थानमा वर्षाको सम्भावना बढी देखिएको छ। केही स्थानमा भारी वर्षासमेत हुन सक्ने प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ।
यसैगरी उच्च हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रमा हिमपात, चिसो र प्रतिकूल मौसमको जोखिम बढ्न सक्ने भएकाले पदयात्रा तथा पर्वतारोहणमा जाने पर्यटकलाई विशेष सावधानी अपनाउन आग्रह गरिएको छ। वर्षाको वास्तविक मात्रा, प्रभाव पर्ने क्षेत्र र जोखिमको स्तर भने मौसमी प्रणालीको दिशा तथा तीव्रताअनुसार परिवर्तन हुन सक्ने भएकाले पछिल्लो मौसम पूर्वानुमानलाई ध्यान दिन आवश्यक छ।
धानबाली भित्र्याउने किसानलाई विशेष सतर्कता
अहिले धानबाली काट्ने, सुकाउने र भित्र्याउने मुख्य समय भएकाले सम्भावित वर्षाले कृषि क्षेत्रमा असर पार्न सक्ने देखिएको छ। खेतमा काट्न बाँकी रहेको धान तथा काटेर सुकाउन राखिएको बाली भिज्ने, उत्पादनमा क्षति पुग्ने र किसानले थप आर्थिक नोक्सानी बेहोर्नुपर्ने जोखिम रहन्छ। त्यसैले मौसमको अवस्था हेरेर सम्भव भएसम्म धानबाली सुरक्षित स्थानमा भित्र्याउन र काटिएको धानलाई वर्षाबाट जोगाउने व्यवस्था मिलाउन किसानलाई सुझाव दिइएको छ।
त्यस्तै, वर्षाका कारण नदी तथा खोलामा पानीको बहाव बढ्न सक्ने, पहाडी क्षेत्रमा पहिरो जाने र सडक यातायात प्रभावित हुन सक्ने भएकाले जोखिमयुक्त क्षेत्रका बासिन्दा तथा यात्रुले सावधानी अपनाउनुपर्नेछ। विशेषगरी खोला किनार, बाढी तथा पहिरोको जोखिम रहेका बस्ती र सडक खण्डमा यात्रा गर्दा मौसमको पछिल्लो अवस्थाबारे जानकारी लिन आवश्यक छ।
मौसमविद्हरूले यो प्रणालीको प्रभाव निरन्तर वर्षा हुनु नै हो भन्ने नभई बीचबीचमा वर्षा रोकिने र पुनः सुरु हुन सक्ने बताएका छन्। त्यसैले बुधवारदेखि आगामी केही दिनसम्म मौसमको अवस्था नियमित रूपमा निगरानी गर्न र अनावश्यक जोखिम नलिन सुझाव दिइएको छ।
जल तथा मौसम विज्ञान विभागले जारी गर्ने आधिकारिक मौसम पूर्वानुमान तथा चेतावनीलाई नियमित रूपमा हेर्नुका साथै विपद्को सम्भावना देखिएमा स्थानीय प्रशासनले जारी गरेका निर्देशन पालना गर्न आवश्यक छ। सम्भावित वर्षा र हिमपातलाई ध्यानमा राख्दै किसान, यात्रु, पर्यटक तथा सर्वसाधारणलाई समयमै तयारी गर्न आग्रह गरिएको छ।
