काठमाडौँ : अमेरिकाको सिलिकन भ्यालीमा अध्ययनरत पर्वत जिल्लाका एक युवा नेपालीले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) आधारित रोबोटले खाना पकाउने प्रविधि विकास गरेका छन् । यो नयाँ प्रविधि रोबोटलाई ग्राहकको चाहना अनुसार खाना पकाउन, तयार खाना मुनी लगेर सेवा दिन सक्षम बनाएको बताइन्छ । उनले विकास गरेको प्रविधि विश्वभरिका प्राविधिक र स्टार्टअप व्यवसायीहरुको बीचमा प्रतिस्पर्धामा राखिएको छ ।
पर्वतको कुस्माबाट अमेरिका गएका संगम चापागाँईले ड्रापर युनिभर्सिटीमा अध्ययन गर्दा एआई तथा रोबोटिक्सको संयोजनमार्फत प्रत्यक्ष खाना पकाउने र सेवा दिने प्रविधि विकास गरेका हुन् । यस रोबोट प्रणालीले प्रयोगकर्ताको आवाज र दृश्यको आधारमा अर्डर बुझ्ने, सामग्री छनोट गर्ने, खाना पकाउने र तत्क्षण सेवा दिन सक्ने क्षमतासहित डिजाइन गरिएको छ । यसले मानवीय श्रमिकको सहायताबिना नै पूर्ण खाना तयारी र डेलिभरी प्रक्रिया सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखेको छ ।
यो प्रविधि हाल विश्वका एआई तथा प्रविधि स्टार्टअपहरुको प्रतियोगितामा प्रदर्शन गरिएको छ । प्रतियोगिता जित्ने उम्मीदवारले उद्यमशिलता प्रोत्साहन कोषबाट १० लाख अमेरिकी डलर (अमेरिकन डलर) बराबरको लगानी पाउने अवसर प्राप्त गर्ने व्यवस्था गरिएको छ । आयोजकले अनलाइन भोटिङमार्फत सहभागीहरुमाझ उत्कृष्ट आविष्कार चयन गर्ने प्रक्रिया अघि बढाएको छ । चापागाँईको परिवार र स्थानीय विद्यालयले उनको प्रयासलाई सकारात्मक प्रतिक्रिया दिएका छन् । उनका अनुसार, यस्तो प्रविधिले परम्परागत खाना तयारी प्रक्रिया , जसमा धेरै समय, मेहनत र जनशक्ति लाग्छ , द्रुत र प्रभावकारी बनाउने मात्र नभई व्यावसायिक क्षेत्रमा नयाँ रोजगारीका अवसर पनि सृजना गर्न सक्छ ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार, रोबोटिक्स तथा एआई संयोजनबाट खाना सेवा र रेस्टुरेन्ट उद्योगमा ठूलो रूपान्तरण सम्भव छ । विश्वका विकसित देशहरूमा यस्ता स्मार्ट किचेन रोबोटहरुले दैनिक खाना निर्माणमा मानव श्रम घटाउँदै व्यावसायिक दक्षता बढाउँदै आएका छन्, र यसले खाद्य सेवा क्षेत्रको लागत पनि कम गर्छ ।
सामान्य नागरिक र प्रविधि विशेषज्ञहरूले चापागाँई जस्तै प्रविधि नवप्रवर्तनले नेपालका टेक युवाहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धामा ल्याउन मद्दत पुग्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन् । यसले भविष्यमा नेपाली युवा उद्यमीहरूलाई एआई र रोबोटिक्स क्षेत्रमा नयाँ सफलता हासिल गर्ने प्रेरणा दिने अपेक्षा गरिएको छ ।
