नेपाल–चीन सीमावर्ती हिमाली क्षेत्रमा बनेको नयाँ प्राकृतिक तालका कारण भोटेकोशी तथा त्रिशूली नदीको तल्लो तटीय क्षेत्रमा थप बाढीको जोखिम बढेको छ। ल्हेन्दे खोलाको बहाव अवरुद्ध भएपछि बनेको उक्त तालमा पानीको मात्रा निरन्तर बढ्दै गएको र प्राकृतिक बाँध कमजोर भएमा अचानक ठूलो बहाव आउन सक्ने भन्दै सम्बन्धित निकायले उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेका छन्।
राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार रसुवागढी नाकाबाट करिब १८ किलोमिटर माथिल्लो क्षेत्रमा ल्हेन्दे खोलाको बहाव अवरुद्ध भएर ताल बनेको स्याटेलाइट तस्बिरबाट देखिएको छ। प्राकृतिक रूपमा बनेको बाँध फुटेमा भोटेकोशी हुँदै त्रिशूली नदीको तल्लो तटीय क्षेत्रमा पुनः ठूलो बाढी आउन सक्ने जोखिम रहेको जनाइएको छ।
चीनको जलस्रोत मन्त्रालयलाई उद्धृत विभिन्न विवरणअनुसार तालमा करिब २० लाख घनमिटर पानी जम्मा भइसकेको थियो भने आगामी दिनमा थप पानी जम्मा हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ। पानीको मात्रा बढ्दै जाँदा प्राकृतिक बाँधमाथि दबाब बढ्ने भएकाले नेपाल र चीन दुवै पक्षले तालको अवस्था नजिकबाट निगरानी गरिरहेका छन्।
शुक्रबार सार्वजनिक पछिल्लो विवरणअनुसार उक्त तालबाट पानी बाहिरिन थालेपछि जोखिम थप गम्भीर बनेको छ। सुरक्षा सावधानीका रूपमा प्रभावित क्षेत्रमा केही समय उद्धार कार्य रोकिएको थियो भने नदी किनारमा रहेका स्थानीयवासी र उद्धारकर्मीलाई सुरक्षित तथा अग्लो स्थानतर्फ जान निर्देशन दिइएको थियो।
विपद् प्राधिकरणले ल्हेन्दे खोला, भोटेकोशी र त्रिशूली नदी किनारका बासिन्दालाई नदीको सतह र बहावमा हुने अचानक परिवर्तनबारे सचेत रहन तथा स्थानीय प्रशासनबाट जारी सूचना पालना गर्न आग्रह गरेको छ। नदी किनार तथा जोखिमयुक्त क्षेत्रमा अनावश्यक रूपमा नजानसमेत अनुरोध गरिएको छ।
विज्ञहरूले भने हाल बनेको तालका कारण बुधबार आएको जस्तै विनाशकारी बाढी पुनः आउने निश्चित भइनसकेको बताएका छन्। तर प्राकृतिक बाँधको अवस्था, थप पानीको मात्रा, वर्षा तथा हिमाली क्षेत्रमा हुन सक्ने पहिरो वा हिमस्खलनले जोखिम बढाउन सक्ने भएकाले निरन्तर निगरानी र पूर्वसूचना प्रणालीलाई प्रभावकारी बनाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याइएको छ।
यसअघि आएको विनाशकारी बाढीले भोटेकोशी हुँदै त्रिशूली र तल्लो तटीय क्षेत्रसम्म व्यापक जनधनको क्षति पुर्याएको थियो। त्यसैले नयाँ तालको अवस्थालाई लिएर नेपाल र चीनका सम्बन्धित निकाय सतर्क अवस्थामा रहेका छन्। खोजी, उद्धार र राहत कार्य जारी रहे पनि सम्भावित थप बाढीको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै प्रभावित क्षेत्रमा विशेष सावधानी अपनाइएको छ।
